كفايت مىكند أخذ اجمالى ، اگر چه به اين مقدار باشد كه رساله او را بگيرد و باقى باشد بر عمل كردن به هر چه در آن است . سؤال 2 [ اختلاف ورثه در قضاء عبادات ميت به حسب اختلاف مقلّدها ] شخصى فوت شده بلا وصيت و تقليد درستى نداشته ، ورثه تقليد مىكنند كسى را كه نماز را از اصل تركه مىداند ، و يا اين كه واجب نمىداند از اصل تركه ، و يا اين كه ميت تقليد نموده به كسى كه از اصل تركه واجب مىداند ، يا اين كه واجب نمىداند و نماز قضا در ذمه ميت قرار گرفته و ميت هم تركه دارد ، حال ، صوم و صلاة از اصل تركه برداشته مىشود يا خير ؟ جواب : در اين مطلب ، مناط ، تقليد ميت نيست ، بلكه مدار بر تقليد وارث است در خروج از اصل ، يا از ثلث ، يا عدم إخراج اصلا هر گاه مجتهدش ، قضاء ميت بر ورثه واجب نمىداند مگر در صورت وصيت . و بنا بر اين اگر وصيت كند ، از ثلث بايد خارج شود . ( و اللَّه العالم ) سؤال 3 [ عدول از مرجع ميّت به حىّ و بالعكس ] كسى به فتواى مجتهد حى باقى بود بر تقليد ميت ، و بعد تقليد حى نمود در همان مسأله كه باقى بر تقليد ميت بود مدتى ، اگر دوباره رجوع به تقليد همان ميت نمايد آيا بقاء صادق است ، يا آن كه تقليد بدوى است و جايز نيست ؟ و اگر تقليد حى از روى غفلت واقع شده باشد ، يعنى ملتفت نبود كه در اين مدت باقى بر تقليد مفتى ميت بوده به گمان آن كه مفتى ميت در اين مسأله فتوائى نداشته ، تقليد اين حى نمود ، فرقى در حكم بهم مىرسد يا نه ؟ و اگر با اين غفلت مفروضه ، استفتاء از مفتى حى نمود ، قبل از وصول فتواى او ملتفت شد كه مفتى ميت ، فتوا داشت كه در آن تقليد نموده بوده ، آيا با اين استفتاء ، رجوع متحقق شد كه بقاء صدق نكند ، يا نه ؟ جواب : تقليد بدوى است ، و بعد از عدول به حى جايز نيست رجوع به آن ميت . و فرق ما بين غفلت و التفات نيست . و مجرد استفتاء قبل از وصول فتوا ، عدول نيست كه نتواند با آن باقى بر تقليد آن ميت باشد . ( و اللَّه العالم ) سؤال 4 [ عمل به احتياط ] در عبادت اگر شخص به احتياط عمل كند بدون تقليد ، چه صورت دارد ؟ جواب : اقوى جواز ترك اجتهاد و تقليد ، و عمل به احتياط است ، بلكه تبعيض هم جايز است چه به حسب موارد چه به حسب جهات ، مثل اين كه به اجتهاد ، يا تقليد فهميد كه فلان عمل حرام نيست لكن نمىداند كه واجب است ، يا مباح ، يا مستحب ، يا مكروه ، پس جايز است